Print

Print


	Hola denove, Partaka.
	Unesme, me reskribas flanke mea lasta mesajo segun tua korektiguri linguala.
	Nun pri la fundo: la avantajo quan havas mem fripono (kom me!) se lu serioze uzas la helpoplanlingui por komunikar ulo ne linguala internacione, esas ke lu komunikas vice obskurigar la komunikado.
	Do me intencos esor klara ma ne atakema.
	La exemplo citita da me che la revuo "La Revista Blanca" esas, desfortunoze!, tam klara kam aktuala.
	Tu ne nur esas Idoparolanto, ma anke Idisto. Sendube, tu esas lumizata e subtila Idisto, qua ne lancos ataki quale la citita atako da la Idisto Pedro Marcilla... ma tu esas un lidero Idista.
	E me, sendube, esas un fripono... ma un fripono nur Esperantoparolanto ed Idoparolanto, qua, ne esante Esperantisto nek Idisto, do povas e darfas (mem devas) favorar Esperanto ed Ido.
	Se du skoli helpoplanlinguala existas samtempe li esos sempre rivala. Do mem la maxim subtila ed ekumenista Esperantisto esos rivala de omna Idisto, e vicee.
	Se tu dicas publike en la mondo Idista ke, segun tu, existas aspekti linguala plu bona en Esperanto klasika kam en Ido... tu, kom lidero Idista, havos granda problemi, ya. E simila problemin havos irga lidero Esperantista se lu publike afirmas ke existas traiti linguala mejora* en Ido kam en Esperanto. Tala problemi, nature, ne esas linguistikala ma politikala e antropologiala; tamen, la homo ne esas nur linguistikala ento, seque on mustas sempre konsiderar la aspekti politikala ed antropologiala de la akti homala.
	Linguistike, ya esas vero ke existas traiti linguala mejora en Esperanto klasika o Zamenhofala kam en Ido, ed altra traiti linguala mejora en Ido kam en Esperanto Zamenhofala. Ma me povas e darfas parolar tale... nam me esas fripono neutrala. Se me esus fripono Idista, o fripono Esperantista, o santulo Idista, o santulo Esperantista... me koaktesus tacar. Me ne esas santulo nam me esas fripono, ma hike ne esas la santeso qua gravesas, sino* la neutraleso. Hike, se ne existas neutraleso, existas ed existos rivaleso.
	Tua vorto "grupo", en filozofio e sociologio, havas klasike du variaji, "gemaynshafto" e "geselshafto". Tale la gemaynshafto quale la geselshafto esas grupo, yes, ma la gemaynshafto implikas kompromisuro personala por singla membro ek tala grupo, dum la geselshafto esas grupo pure praktika, kun nula kompromisuro personala.
	Tre klare, me aceptas omna eurokloni... ma nur quale geselshafti.
	Se ni konsideras la eurokloni nur linguistike, do ne politike nek antropologie, ni vidas, nature, diversa dialekti de la sama linguo, dialekti facile mixebla e kombinebla. Ico esas tabuo por la membri de gemaynshafti helpoplanlinguala, ma nula tabuo por qui, kom me, nur esas membri de geselshafti helpoplanlinguala. Se ne existas kompromisuro personala, do ne existas nek povas existar trahizuro.
	Nu: me esas fripono, ya, ma precipue fripono por questioni gramatikala, ortografiala, semantikala, linguistikala, e cetere. Me havas nula loyaleso helpoplanlinguala, nam me konsideras ke la helpoplanlingui esas nur instrumento por komunikar internacione, facile e chipe. Tale, me enkorpigas sen skrupuli omna aspekti de ica euroklono plu bona kam en ita euroklono. Me povas nomizar "Ikuso", "Ugloto" (Universalglot reformata) od altramaniere la produkto, ma ne gravesas la nomo; gravesas la maxim facila komunikado internaciona. E, sincere, per tala proceduri tam la santulo kam la fripono komunikas e komunikesas facile internacione.
	Me esas fripono pri la gramatiko, la ortografio, la vokabularo (vortaro) e cetere, nam tala aspekti linguala esas nur utila e on ne bezonas kompromisuro etikala personala por tala aferi. Ma pri altra aferi homala me ne esas fripono... adminime, me intencas ne esar fripono.
	Tu ed altra Idoparolanti, Idisti o generale parolanti de helpoplanlingui ja savas ke mi preparas un libro de etiko per Ido; la nomo provizora esus "Tua feliceso esas afero serioza.". Hike, me ne praktikos experimenti linguala, nam icon me ne bezonas por komunikar. Nur la existeso de specala literi exter la komuna alfabeto latina efektigus granda problemo; ma, fortunoze, Ido nur havas la literi komuna sempre disponigebla. Do, mi nur bezonas, por ica libro, agregar la neologismi filozofiala quin on bezonas por prizentar frazi filozofia(la) klara. Ka frazi filozofiala o direte frazi filozofia? On darfas interpretar ke tala frazi esas filozofio (do, frazi filozofia) o ke tala frazi esas nur moyeni por expresar filozofio, ma ne la filozofio ipsa (do, frazi filozofiala). Tamen, kun o sen la sufixo "al", mea etiko komprenesos; yen quo gravesas! E por altra verki filozofiala me darfas uzar moderna eurokloni plu komoda sen skoli ligata.
	Por la afero suprema de la etiko, yen, la feliceso de singla homo, on devas esar sempre morala, etikala; on devas dicar sempre la vero ed agnoskar sempre ke on ne konocas kande on ne konocas. Hike me ne esos fripono. Hike me intencos esar bona persono, mem se admaxime me esas diablo vice anjelo.
	Do, yen preske omno... ma, nun, aparas mikra detalo linguala. Tu uzas e rekomendas la neologismo "movemento". Tamen, che la klasika vortaro da Marcel Pesch, me trovas la ne oficiala vorto "muvmento". Ica vortaro definas tale: "muvmento*: Ensemblo de la agi ed esforci, koordinata, da grupo de personi qui volas atingar skopo partikulara.". Ya, "movimento" nur esas ago muzikala; ma, ka "movemento" e "mumvento" esas du aceptebla sinonimi en moderna Ido,  du vorti kun simila signifikuro?
	Amike, Aleshandre Shavier Kasanova Domingo, posto elektronikala [log in to unmask] (trigrupo arobo yahoo punto es).

	----- Mesaji originala -----

	He, Aleshandre!

	Ka tu advere ne komprenis mea suba mesajo, o ka tu ne volis komprenar ol? Pro quo tu respondas a me per tal sorto di mekanikal ed automata formulario-mesajo?
	Semblas a me, ke mea e-letro es klara e diafana, e ke per "movemento" (pardonez mea "movimento", vorto qua signifikas ulo altra!), me referas nur a grupo de homi, qui su interesas pri ulo e kunlaboras por ta ulo.
	Mea mesajo signifikas nulo altra, ke, me timas ke Universalglot (quale mult altra LIA-sistemi, mem anciena e prestijoza) ne sucesos interesar suficanta quanto de homi por ke ol restez aktiva inter ni.
	Tu certe povas skribar per Universalglot, qua havas l'avantajo, ke adminime ni omna sucesas facile komprenar ol; tamen, se nulu altra (o preske nulu) skribas ed uzas anke Universalglot, tu cesos utiligar ta helpo-linguo, qua duros dormar sua eterna dormo. 
	Irga-kaze, quale me ja dicis, Universalglot meritas esar konocata e honorizata pro sua boneso ed ancieneso. Adavane, Universalglot!
	Standez bone, Shandru!

	P A R T A K A
	* * * * * * * * * 

	----------

	Hola, Partaka.
	La fakto esas ke, per Universalglot e per altra projeti, me preferas, precize, helpoplanlinguo sen movemento.
	Fakte, la separuro de la diversa eurokloni aden "autentika" Ido, "autentika" Novial, "autentika" Adjuvilo e do cetere, esas trista konsequo de la movementi, sekti, idei (od ideali) interna, e do cetere. Kande ni evitas ica balasto, ni (ri)trovas la simpla vero: ke la internaciona komunikado per la modelo klasika de helpoplanlingui, yen, la euroklono, esas facila e ne bezonas linguala "religioni".
	Exemple, ni facile povus uzar Ido kun ortografio komplete fonetikala e kun reguli klara por la freque balasta sufixo "al". Ma, probable, ico produktus indignado inter la Idisti. Do la solvuro esas reale Ido sen Idismo, ed Idoparolanti qui ne esas nek esos Idisti.
	Konkluze: me apogas helpoplanlinguo o helpoplanlingui qui esos facila (eurokonala) e qui aparos ed esos neutrala. Sen purismo linguistikala, sen movementi rivala kom Idismo ed Esperantismo. Nur linguo!
	E yen exemplo interesanta. En la Kataluna revuo "La Revista Blanca" aparis (yaro 1926) du artikli pri Ido ed Esperanto quin on citis en un listo tua e quin me pose dijitaligis. Tu e vi omna, nun, povas vidar la du artikli che listi internetala quale Auxlang, Helpoplanlinguo, Interlingvistiko Scienca, e do cetere, kun la titulo "Ido y esperanto en La Revista Blanca". Ma la du autori, la Idisto Pedro Marcilla e la Esperantisto F.A. Tano, praktikas la odio mutua inter Idismo ed Esperantismo. Yen, do, exemplo... por evitor. Ni povas krear euroklono kun la traiti plu bona en Ido kam en Esperanto e kun la traiti plu bona en Esperanto kam en Ido. La rezulturo esus facile komprenebla ed uzebla por Idoparolanti ed Esperantoparolanti, se li komprenas ke la formi linguala nur esas instrumento, e ke la skopo esas la komunikado facila.
	Ni rimemorez ke la unesma texto exemplala che la lernolibro pri Universalglot da Pirro esis... un dialogo inter du komercisti. Por komercar, li ne bezonas la tri literi specala di Universalglot originala, nek Universalglotismo, nek Idismo, nek Volapükismo, nek Mondlangismo. Pirro esis serioza linguisto, plu serioza kam Schleyer (Volapük) o Zamenhof (Esperanto), nam il komprenis ke por la komunikado internaciona onu ne bezonas ideologii o movementi, ma nur cienco aplikata e libere modifikebla da la parolanti. La komerco e la cienco experimentala, la du maxim klara exempli ube ne gravesas la formo de la linguo ma nur la fundo, esos probable la proxima aplikaji de tala helpoplanlingui reale facila e neutrala ideologie. Kande on, advere, deziras komunikar reale e facile vice diskutar pri la helpoplanlingui, la parolanti de eurokloni konocas bone quale agar. Mea esayi filozofiala per diversa eurokloni esas un aplikuro.
	Yen la nuna oportunajo por moderna Universalglot.
	E danko pro tua korektiguro!
	Amike, Aleshandre Shavier Kasanova Domingo, posto elektronikala [log in to unmask] (trigrupo arobo yahoo punto es).